Skip to main content

PRINSÍPIU 90/10





Moris atu sai oin-sa iha loron ne’e, depende ba ita nia desizaun no
  reasaun. Prinsípiu ka sigredu ou lei 90/10 buat simples, maibé bele muda ita nia moris iha minutu. Iha ita nia moris, akontesimentu hotu nebé ita labele kontrola iha 10% deit. Ita la hatene bainhira mak kopu ida rahun, aviaun ida monu no ita nia familia ida hetan dezastre ka susar. Oin-sa ita bele kontrola ita nia reasaun rasik hasoru buat sira ne’e?

Loron-loron ema barak tebetebes mak sofre tanba stress. Sira hanesan ema nebé nunka haksolok; nunka hetan susesu. Sira nia loron mohu no liu lét deit ho frustradu, hanoin aat no dezanima. Buat aat deit mak sira halo no akontese iha sira nia moris. Sira nia laran susar halo mohu tempu, lakon sira nia belun diak, no moris laiha ksolok. Buat hotu-hotu laiha ida mak midar. Sira nia moris hanesan fali monster ida nebé hatauk tebes. Ida ne’e mak ita boot nia konseitu moris? Karik nune’e labele tauk. Tanba ita boot bele modifika-an! Kumpriende no halo tuir deit prinsípiu simples 90/10, mak ita nia moris sei sai oin seluk.

 Iha dader, ita halo pekenu almosu ho família. Ita nia oan feto, la ho hakarak, nakfila xikra no kafé nakfakar hafoer ita nia kamiza. Ita hamrik no hakilar nia, hafoin hakilar mos ita nia ferik-oan nebé tau xikra mai liu meza ninin. Ita sai husi meza, ba kuartu troka ita nia kamiza. Maibé wainhira fila, ita haré ita nia oan feto tanis, no la han hotu nia pekenu almosu, maski prepara-an ona atu ba eskola.

Rezultadu husi akontesimentu ne’e mak, oan feto sai tarde ba eskola. Ita nia ferik ho ansia ba servisu. No ita tenki lori ita nia oan feto ba eskola ho ita nia kareta. Iha dalan ita labele halai makás tanba tráfiku. Ita hetok tarde liu tan. Ita sai strees liu tan, wainhira ita haluha pasta servisu nian iha uma. Ita hahu ita nia loron ho frustradu, no kontinua  hanesan ne’e. Wainhira fila ba uma, ita kumprimentu ita nia ferik-an no oan feto. Sira nain rua oin sei tós, no iha tensaun entre imi.

Saida mak halo ita nia loron ohin sai aat nune’e?
1. Tanba ita nia oan feto halo fakar ita nia kafé
2. Tanba ita nia feto ba eskola tarde no ita tenki lori nia ba eskola
3. Ka tanba iha tráfiku iha dalan, no ita tarde ba servisu
4. Tanba ita hatudu reasaun nebé sala (negativu) hasoru situasaun ne’e

Resposta hotu iha númeru 4. Ita halo foer (hadois) loron tomak ba ita nia-an no ita nia família ho ita nia reasaun. Ita labele halo buat ida ba kafé ne’e, maibé ita bele kontrola ita nia emosaun sira.

Buat hotu bele sai oin seluk.
Kafé nakfakar kona ita nia hatais no ita nia oan feto mata-ben turu. Ita presiza dehan ho mamar, “La buat ida oan, loron seluk tenki koidadu oan doben.” Ita ba kuartu, troka, no prepara sasan sira nebé atu lori ba servisu. Hafoin ita fila ba sala han fatin, ita nia feto hola bensa no ita beijo nia. Fó beijo ba ferik-oan no dehan até logo, ita boot ba servisu, tó sedu iha servisu fatin no ho entuziasmu ható kumprimentu dader-diak ba ita nia kolega sira.


Sena rua nebé hahu ho maneira hanesan. Buat sira ne’e hotu nudar ita nia reasaun konaba buat hotu nebé akontese iha ita nia moris. Ita bele fó sala ba ema seluk. Ita reklama buat hotu nebé sala, maibé buat sira ne’e laiha ida mak ajuda.

Aprende halo reasaun ho diak ka lós, no ita sei la hafoer loron ida mos iha ita nia moris tomak. Karik ema ruma hirus ita, husik sira halo ba. Diak liu la halo reasaun hasoru. Lembra prinsípiu 90/10 no laran labele susar.

Ita nia aviaun kanseladu, no ita nia oráriu hotu sai sabraut. Labele trata aat crew sira iha airoportu. Ne’e laos sira nia sala. Uza ita nia tempu nodi halo buat diak seluk - lé livru ida ka dada lia ho pasajeiru seluk, se mak hatene  ho momentu ne’e bele hetan jodoh ka kolega bisnis diak ruma.


Lós katak ita labele kontrola buat 10% sira nebé akontese. Maibé 90% ita mak defini no depende ba ita nia reasaun. Ita hakarak tebes uza prinsípiu 90/10 iha ita nia moris ka hakarak kontra - ita sei imajina oin-sa nia rezultadu. Paz e bem! Gcb

Fontes:
https://www.google.co.id/amp/s/brightside.me/inspiration-psychology/the-simple-of-9010-that-affects-your-whole-life.



Popular posts from this blog

ÉTIKA NEGÓSIU

Dezvantajen iha tempu badak nudar dalan nebé ema tenki liu atu hetan vantajen iha tempu naruk.             Ema Xina fiar, komersiante nebé susesu tenki iha kbiit kreatividadi nebé ás alein kapasidadi atu hadau oportunidadi. Embora atu alkansa   ézitu no hetan proveitu refere, husu atu komersiante ida tenki uza maneira saida deit mak mosu iha nia hanoin. Maibé, buat ne’e la signifika komersiante bele uza maneira foer no bosok atu hamonu nia rivál. Komersiante Xina iha kódigu étika nebé bandu uza maneira foer. Hamonu ema seluk nia komérsiu nudar hahalok nebé povu Xina hotar tebes. Kompetisaun nudar asaun nebé susar atu hases hosi   komérsiu. Dala barak akontese kompetisaun makás nebé hamosu sizma no ostilidadi.             Kompetisaun nebé saudável sei benefisia parte hotu. Nune mos kompetisaun nebé la justu sei la lori proveitu ba se deit no parte hotu. Karik iha...

MANEIRA | TIPS 3 HALO TÍTULU TEZE NEBÉ DIAK

Maneira oin-sa defini teze nia tema no deskobre títulu nebe furak, ida né mak nudar problema inísiu ba estudante sira atu hahu halo sira nia teze. Maibe ita boot lalika laran susar, tuir mai né sei aprezenta faze no maneira ka tips nebe bele implamenta nodi prosesu lalais ita boot nia teze. Espera katak molok le tema né ita boot le uluk ona tema primeiru nebe ami hakerek antes konaba tips 13 oin-sa halo propósta teze nian. I. BUKA TEMA NEBE DIAK NO FURAK Importanti tebtebes atu hili tema ka tópiku nebe diak. Iha buat lubuk ida nebe tenki tetu uluk molok hili teze nia títulu, hanesan: 1). Tópiku nebe hili ona, ita boot domina ka lae? 2). Dosente giador domina no bele lori ita boot durante prosesu halo teze né ka lae? 3). Atensaun diak ho tempu (deadline), tema nebe ita boot hili bele hotu lalais iha tempu badak ka lae? 4). Tuir kapasidadi, presiza orsamentu hira ba tema nebe ita boot hili? II. INSTRUMENTU APOIANTE 1). Foti Tópiku nebe fasil Tenki defini ho klaru kedas atu ...

Prezidente Repúblika Deklara “Funu”

Imajen Ilustrasaun Iha Kuarta Feira, Loron 8 fulan Abril 2020, Prezidente Repúblika, Franciso Guterres Lu’Olo, hato’o mensajen importanti ba povu tomak relasiona ho situasaun atuál ne’ebé povu presiza fó konsiderasaun, nune’e kolaborasaun entre povu ho Estadu no Governu bele alkansa ho di’ak ba nasaun no povu nia vida. Kona-ba ne’e, ami toma notas nesesáriu balu hodi fahe ba maluk sira tuir ami nia “ponto de vista” .   Primeiru, Señor Prezidente Repúblika toka uluk kona-ba situasaun emerjénsia ne’ebé Estadu no Governu servisu maka’as hela atu responde, mak: Funu hasoru ameasa COVID-19. Relasiona ho ameasa konkretu hosi virus ne’e, Governu limite kedas povu nia movimentu ho objetivu atu salva-guarda kada pesoa ho kada família timorense nia moris atu la hada’et virus ne’e ba maluk seluk. Apelu Prezidente Repúblika ho virus refere, nu’udar atensaun espesiál hosi aman nasaun nian ba oan sira, povu timorense, nia salvasaun perante atake hosi virus perigozu ne’e. Tanba ne’e povu...