Kompetisaun maratono Internasionál iha Nova Iorka, 1986, iha partisipante rihun resin husi mundu tomak. Kompetisaun ne’e nia distansia 42km haleu sidadi Nova Iorka, Amérika. Ema husi mundu tomak asisti direta eventu ne’e liu husi televizaun.
Iha eventu mundiál ne’e, iha partisipante ida mak “xupa” hotu ema tomak nia atensaun, mak Señor Bob Wieland. Se mak nia? Bob nu'udar veteranu ida ne'ebé lakon nia ain rua hotu tanba kona minas iha momentu funu. Oin-sa bele halai, Bob uza nia liman rua ne’e atu so'e nia isin-lolon ba oin.
Wain-hira kompetisaun hahu, ita bele imajina, ema rihun halai ho ambisaun boot hakarak to'o lalais iha finál. Ema tomak hamrik iha dalan ninin basa-liman ba sira, hetok sunu sira nia ambisaun ne’e. Nune’e hela deit husi distansia ida ba distansis ida seluk, 10km iha ona kotuk, partisipante balu hahu kolen hodi hit-ain hakat neneik ona. Momentu krusiál hanesan ne’e, ema foin haré, se mak tuir atu halo rame deit eventu ne’e no se mak prepara-an diak no se mak sériu duni hakarak alkansa nia mehi. Sira ne'ebé la iha mehi no hakarak tuir halo rame deit, tanba kolen hahu pára fila ba kotuk.
Partisipante barak halai to'o ona 10km liu no barak mos pára ona. Maibé Bob sei dook iha kotuk nebá, foin mak halai kilómetru ida ba rua. Tanba kolen nia mos pára hodi dada iis uitoan atu troka mos nia luvas iha nia liman nebé hahu nakles ona. Hafoin dada iis tiha hodi hatama fali luvas foun ba nia liman, nia kontinua ho liman rua soe nia-an nakduir tuir partisipante sira seluk.
Iha espetadores rihun nia leet, Bob nia Aman ho lian makás suporta nia oan, dehan: “Oan Ó bele! Avansa, halai nafatin!” Maski ho fíziku nebé limitadu, Bob bele halai ona tó 10 km. Wainhira tó ona kalan, Bob toba iha manta “bornal” nebé ekipa eventu ne’e prepara ona ba sira.
Hanesan ne’e beibeik, husi loron ida ba loron ida seluk, Bob konsege tama ona ba loron da’lima. Maibé sei iha kilometru rua mak Bob tenki soe-an ba tó nebá. Wainhira hela deit metru 100, besik tama ona ba finál, Bob derepenti monu nakduir dook tiha. Nia forsa kuaze lakon hotu. Bob ho neineik hakas-an hader fali, haré ba nia liman luvas sira rahun hotu no liman kanek dodok. Ekipa médiaku nebé tuir sira hahu haré nia no dehan katak Bob nia kondisaun todan tebes. Laos deit tanba nia liman rua nebé dodok, maibé liu-liu nia kondisaun kurasaun nebé mak la suporta atu nia dada iis.
Ho matan ben nakonu, Bob taka tiha nia matan. Iha espetadores rihun nia hakilar nebé suporta nia, hanesan iha dook nebá, nia rona kois-kois nia Aman nia lian nebé hakilar “Bob, Ó bele‼ Hader ba‼ Ó tenki hakotu buat nebé Ó hahu tiha ona. Loke Ó nia matan no tuba metin Ó nia isin. Haré ba oin, sinál finál nian besik Ó matan ona. Hader lalais! Labele rende! Avansa!”
Ho neineik lós Bob hahu loke fali nia matan, hateke ba liña finál nian besik lós ona. Bob hanesan hakfodak, nakonu ho espíritu, ho liman mamuk laiha luvas, Bob soe-an ho liman rua nakduir ba oin. Tó on a ba finál, liña ikus liu nian, Boba soe-an liu tiha liña finál. Momentu ne’e espetadores tomak iha fatin nebá haklalak makás, balu tanis, basa-liman lakotu fó viva, viva, viva ba Bob Wieland.
Bob laos deit hakotu kompetisaun ne’e, maibé mos nia naran hakerek pára sempre iha Guiness Book of Record nudar difisiente úniku nebé konsege finaliza halai maratono 42km nian.
Iha jornalista sira hotu nia oin, Bob dehan: “Hau laos ema atlétiku makás ida. Ita boot sira hatene hau laiha tihan ona ain. Hau komitmentu atu halo hotu deit saida mak hau hahu tiha ona. Hau hetan no hau simu saida mak hau hakarak. Durante kompetisaun ne’e lao, hau lakon forsa barak. Hau nia liman dodok-ran nakfakar. Maibé hau senti laran moras liu laos tanba hau nia liman nebé dodok, maibé liu-liu wainhira fila hau oin husi liña final nian. Tanba ne’e hau hateke metin fali ba saida mak nudar hau nia mehi. Hau senti laiha ema ida mak lakon iha kompetisaun maratono ne’e. Laiha buat sala ida mos, katak laos atu hetan lalais, maibé importanti liu mak ita boot kontinua halai nafatin. Ema dehan ita lakon ka failla wainhira ita boot pára. Tanba ne’e labele pára antes kuandu seidauk tó rohan.”
Bob Wieland nia testemuña ne’e ohin loron inspira ema barak iha mundu, liu-liu foin-sae sira nebé kuaze lakon esperansa iha sira nia moris.
Fontes:
https://en.wikipedia.org/wiki/Bob_Wieland.
https://www.nytimes.com/2011/11/06/sports/bob-wielands-athletic-accomplishments-continue-to-inspire.html.