Skip to main content

MANEIRA | TIPS 13 PREPARA PROPÓSTA BA TEZE

Wainhira sei hanorin fakuldade filozofia iha Universidade privadu iha Dili, tinan hira liu ba, estudante ida husu ba hau oin-sa prepara propósta teze | eskripsi nian. Formulasaun nebe hau hakerek iha né nudar notas nebe uluk hau fo ba amigo né no hau nia esperiénsia sei hanesan estudante mos. Espera katak notas né ajuda alin nebe uluk husu no ita boot sira nebe karik agora presiza.
Nudar estudante universitáriu sinál mak né: Nia bele espresa nia hanoin akadémiku iha koalia no hakerek. Hakerek propósta teze nudar momentu aprende hakerek ho matenek tuir lisan akademia nian. Oin-sa atu susesu hakerek propósta teze ida? Antes alin estudante sira hakerek propósta teze nian, karik diak lao tuir estrutura sira nebe aprezenta tuir mai né.

1. Fiar-an
Antes hahu buat hotu-hotu, ita boot tenki fiar-an katak ita bele halo servisu né. Presiza konsidera katak né faze da’uluk atu hahu buat importanti ida iha ita boot nia moris. Né duni haboot uluk buat ida naran fiar-an né. Prosesu seluk tuir mai sei sai fasil. Tanba né kuda uluk iha ita boot nia mentál no fuan-laran katak “ hau prontu atu hakerek no tenki finaliza teze né iha tempu badak”. Ho fiar-an né sei hases tiha ita husi tensaun sira seluk nebe la importanti.
2. Buka Tópiku nebe Ita boot Gosta
Buka tópiku nebe ita boot gosta no sai ita nia atensaun duni. Labele demaziadu rona ka tuir fali kolega sira seluk nia hakarak, nebe ikus mai halo ita boot la kumpriende buat ida nodi hamosu arependimentu tanba hakerek la hotu. Né duni orijinalidadi hanoin/pensamentu ita nian rasik mak sei dezafia ita nodi servisu no luta atu hamosu hanoin nebe ita boot nian duni, laos ema seluk nian.
3.Badinas Buka Fontes/Rekursu
Ita boot foin hahu halo peskiza, atu tulun haluan ita nia ideia, né duni presiza buka izemplu propósta oioin. Hafoin mak hili tópiku nebe furak no monu ba fuan-laran duni.

4. Husu Konseillu
Hato ita boot nia ideia né ho dosente nebe ita hili nudar giador (adviser), tuir nia tempu no ita nia kapasidadi finanseiru. Esforsu makas atu tempu hakerek teze né labele dada fali to tinan ida. Diak liu mak né, fulan nen ka semestre ida. Wainhira atu hasoru dosente giador, prepara uluk pontus importanti sira nebe mak ita hakarak koalia ka aprezenta. Pontus sira né hakerek iha kadernu agenda ida, no diak liu lé dala tolu ka dala hat molok aprezenta.

5. Formulasaun
Wainhira dosente giador aseita ona, formula ita boot nia ideia nebe importanti né iha parte fundu ka (background) propósta nian. Ható argumentu sira nebe rasionál, katak fasil atu simu no kumpriende. Formula ita boot nia argumentu husi pensamentu nebe jerál ba pensamentu nebe klót atu lori ita ba hahu halo peskizasaun. Ita boot nia argumentu sira tenki bazeia ba estudu biblioteka no peskizasaun nebe halo antes.

6. Labele Kopia deit Ema Seluk nian. Proividu!
Labele koko no dala ida deit mos labele atu foti no hasai ema seluk nia liafuan husi propósta sira antes. Toman at né sei halo ita boot sei sai baruk-ten atu fera-ulun no la aproveita momentu diak né nodi espresa ita boot nia pensamentu tomak ho diak. Se ita boot halo nuné nodi foti ema seluk nia hakerek, ita failla tiha ona hanesan universitáriu ida. Buat hanesan né ita nia dosente giador sira hatene.

7. Tuir Planu
Propósta nia konteúdu tenki bazeia ba fundu (background) nodi formula nia tópiku (problema) no ita boot nia teória (hyphoteses). Ba giador sira baibain, haré liu ba formulasaun husi parte fundu no nia problema, nune bele manan ona valor 65%. Parte fundu la presiza naruk liu, maizumenus pájinas 2 naton ona. Naruk liu bele halo fali ita nia ideia la sai klaru.

8. Ipóteze/Teória
Hafoin né oin-sa hatan problema no ita boot nia teória ka ipóteze (hypotheses) sira. Maneira saida, metudu no instrumentu matéria saida mak uza iha peskizasaun. Ita boot nia responde bazeia ba metudu no matéria nebe iha ka laiha. Labele inventa!

9. Orsamentu no Tempu

Hafoin prepara ita boot nia tempu no orsamentu nebe presiza hanesan ho apoiu nebe família sira fo. Atu poupa ka la soe tempu no osan, halo peskizasaun hamutuk ho kolega sira. Izemplu, foti manu ida imi halo teste ka peskizasaun hamutuk, maibe fahe ida-ida nia servisu.

10. Halo Modifikasaun
Keta haluha katak ita boot foin hahu halo peskizasaun ba finaliza estudu baxeleradu (S1) ka mestradu (S2) nian. Tanba né la presiza halo obra nebe boot, atu halo hakfodak ema. Karik bele hili tópiku nebe kuaze hanesan ita nia maun sira nia peskizasaun antes, maibe nia konteúdu tenki halo modifikasaun no matéria labele hanesan. Labele haluha númeru 6 iha leten.

11. La Prezia Mahar Boot
Propósta laos tenki mahar, maibe pájinas 10-15 mos naton ona. Tanba propósta nia valor la bazeia ba mahar ka mihis, maibe haré liu ba konteúdu no espresaun sira nebe sistemátiku husi ita nia pensamentu no servisu.

12. Asegura Dadus sira ho Diak
Presiza asegura ita boot nia dadus sira ho diak tebtebes. Primeiru guarda iha komputador, segundu salva mos iha flash hafoin rai mos iha ita nia email pesoál, ou diak liu propósta sira haruka liu husi dosente nia e-mail. Hafoin intrega mos hard copy ida ba nia. Hahalok sira né hotu nia objetivu atu salva didiak ita nia servisu.

13. Orasaun ka Novena
Buat hotu nebe ita iha; moris né rasik, matenek no saúde nebe ita iha , laos ita nian. Maibe Maromak Leten As mak selebra buat sira né hotu ba ita ho furak tebes. Tanba né, hanesan ema fiar nain, hahu obra né ho novena espesiál ruma, atu hadók ita husi tentasaun demóniu nian, nebe dala barak buka impede ema nia ksolok. Ho laran tomak dehan ba ita boot nia-an, katak obra né oferese ba Maromak no inan-aman nebe hadomi ita boot. Bom Susesu‼



(Gcb)

Comments

Popular posts from this blog

ÉTIKA NEGÓSIU

Dezvantajen iha tempu badak nudar dalan nebé ema tenki liu atu hetan vantajen iha tempu naruk.             Ema Xina fiar, komersiante nebé susesu tenki iha kbiit kreatividadi nebé ás alein kapasidadi atu hadau oportunidadi. Embora atu alkansa   ézitu no hetan proveitu refere, husu atu komersiante ida tenki uza maneira saida deit mak mosu iha nia hanoin. Maibé, buat ne’e la signifika komersiante bele uza maneira foer no bosok atu hamonu nia rivál. Komersiante Xina iha kódigu étika nebé bandu uza maneira foer. Hamonu ema seluk nia komérsiu nudar hahalok nebé povu Xina hotar tebes. Kompetisaun nudar asaun nebé susar atu hases hosi   komérsiu. Dala barak akontese kompetisaun makás nebé hamosu sizma no ostilidadi.             Kompetisaun nebé saudável sei benefisia parte hotu. Nune mos kompetisaun nebé la justu sei la lori proveitu ba se deit no parte hotu. Karik iha...

MANEIRA | TIPS 3 HALO TÍTULU TEZE NEBÉ DIAK

Maneira oin-sa defini teze nia tema no deskobre títulu nebe furak, ida né mak nudar problema inísiu ba estudante sira atu hahu halo sira nia teze. Maibe ita boot lalika laran susar, tuir mai né sei aprezenta faze no maneira ka tips nebe bele implamenta nodi prosesu lalais ita boot nia teze. Espera katak molok le tema né ita boot le uluk ona tema primeiru nebe ami hakerek antes konaba tips 13 oin-sa halo propósta teze nian. I. BUKA TEMA NEBE DIAK NO FURAK Importanti tebtebes atu hili tema ka tópiku nebe diak. Iha buat lubuk ida nebe tenki tetu uluk molok hili teze nia títulu, hanesan: 1). Tópiku nebe hili ona, ita boot domina ka lae? 2). Dosente giador domina no bele lori ita boot durante prosesu halo teze né ka lae? 3). Atensaun diak ho tempu (deadline), tema nebe ita boot hili bele hotu lalais iha tempu badak ka lae? 4). Tuir kapasidadi, presiza orsamentu hira ba tema nebe ita boot hili? II. INSTRUMENTU APOIANTE 1). Foti Tópiku nebe fasil Tenki defini ho klaru kedas atu ...

Prezidente Repúblika Deklara “Funu”

Imajen Ilustrasaun Iha Kuarta Feira, Loron 8 fulan Abril 2020, Prezidente Repúblika, Franciso Guterres Lu’Olo, hato’o mensajen importanti ba povu tomak relasiona ho situasaun atuál ne’ebé povu presiza fó konsiderasaun, nune’e kolaborasaun entre povu ho Estadu no Governu bele alkansa ho di’ak ba nasaun no povu nia vida. Kona-ba ne’e, ami toma notas nesesáriu balu hodi fahe ba maluk sira tuir ami nia “ponto de vista” .   Primeiru, Señor Prezidente Repúblika toka uluk kona-ba situasaun emerjénsia ne’ebé Estadu no Governu servisu maka’as hela atu responde, mak: Funu hasoru ameasa COVID-19. Relasiona ho ameasa konkretu hosi virus ne’e, Governu limite kedas povu nia movimentu ho objetivu atu salva-guarda kada pesoa ho kada família timorense nia moris atu la hada’et virus ne’e ba maluk seluk. Apelu Prezidente Repúblika ho virus refere, nu’udar atensaun espesiál hosi aman nasaun nian ba oan sira, povu timorense, nia salvasaun perante atake hosi virus perigozu ne’e. Tanba ne’e povu...