Skip to main content

EMA XINA NIA PRINSÍPIU NEGÓSIU




Ema Xina bele halo kontratu iha ema Melaiú nia zona,
maibé ema Melaiú laiha serteza atu halo kontratu iha ema Xina nia zona.

            Lós ka  ema Xina moris mai determinadu ona atu halo negósiu? Pergunta ne’e mosu tanba dala barak ema dehan ema Xina hanesan grupu nebé matenek halo kontratu. Ema hanoin talentu halo kontratu ne’e ema Xina hetan automátika deit. Balu fali dehan, ema Xina matenek tebes halo kontratu. Ema Xina bele halo kontratu iha nebé deit inklui iha zona nebé maski la produtivu. Tanba ne’e, dala ruma ita rona espresaun ne’e, “Ema Xina bele halo kontratu iha ema Melaiú nia zona, maibé ema Melaiú laiha serteza atu halo kontratu iha ema Xina nia zona.” Labele nega duni katak ema Xina gosta halo kontratu. Sira gosta halo kontratu tanba nudar maneira nebé diak liu atu sai riku. Laiha ema ida nebé sai riku ho simu deit saláriu, eseptu servisu mesak ka manan lotre.
            Ema Xina dala barak badinas luta iha komérsiu tanba servisu ne’e nudar maneira diak hodi hasae estatus sosiál no nia posizaun iha sosiedadi. Motivu no tendénsia ne’e laiha relasaun ho jenétika (hetan husi jerasaun)  ka talentu nebé hatun hosi bei-ala sira. Maibé kontráriu, iha fator barak seluk nebé domina liu hodi forma motivu, karákter, abilidadi, no ézitu ema Xina nia komérsiu. Buat seluk nebé fó influénsia mos mak ambiente, kompetisaun, konfiansa, no ezijénsia moris. Nune mos ho presaun no survival (tenki mantein moris) fó kontribuisaun ba ema Xina nia ézitu iha atividadi komérsiu no bisnis.
            Maski nune, iha konseillu diak komérsiu nian balu nebé sai baze ézitu no abilidadi ema Xina iha atividadi komérsiu nian. Antes ita elabora konaba konseillu diak ne’e, karik diak liu ita haré uluk kritériu hirak nebé komersiante ida tenki iha. Prinsípiu sira ne’e ema Xina sempre uza hodi sukat komersiante ida nia prestijiu. Prinsípiu sira ne’e laiha, ema ida sei la susesu iha atividadi komérsiu, karreira, no servisu saida deit mak nia halao. Prinsípiu sira ne’e nudar valor universál no gia ba ema Xina hodi promove sira nia atividadi komérsiu. 


            Agresivu

          Iha atividadi komérsiu, laiha konseitu komprimisu no uza sentimentu liu-liu relasiona ho sasan nia kualidadi, lukru, no lakon.  Iha atividadi komérsiu, komersiante tenki hatene oin-sa haketak entre asuntu privadu no atividadi komérsiu. Labele kahur buat rua ne’e hamutuk. Bele uza sentimentu, maibé laiha relasaun ho buat nebé nudar prinsípiu. Ema Xina uza atividadi haksesuk-folin nudar maneira hodi kesi sira nia kliente ka sosa-nain. Maibé, prosesu ne’e labele halo lakon fali komersiante. Komersiante tenki iha hahalok nebé firme, makás konaba maneja nia osan. Lukru nebé hetan tenki uza hodi produs fali lukru nebé barak liu tan. Osan tenki halo osan, laos atu bou hamutuk tusan no todan.   

            Labele hosik oportunidadi

          Hosik dala ida, susar atu hadau fali. Oportunidadi mai dala ida deit, nia nunka mai dala rua. Komersiante mak tenki bokan lalais. Labele hein kleur, sei soe tempu barak liu. Tempu mak osan, no hosik nia signifika soe sorti no rejeita riku-soi. Ema Xina gosta servisu lalais. Sira la gosta soe tempu barak. Wainhira servisu, sira sei tau hanoin tomak atu halo susesu. Tanba ne’e, ema Xina dezenvolve-an ba oin makás, servisu lais, no kapasidadi aumenta. Se mak bokan lalais, nia komérsiu mos sei dezenvolve lais ba oin. 

            Barani foti risku

          Barani foti risku inklui lakon, manan, ka nia komérsiu monu. Komérsiu nudar atividadi nebé nakonu ho risku. Laiha garantia katak atividadi komérsiu sei lori lukru mai. Tanba ne’e, kada atividadi komérsiu tenki halao ho solenidadi, laos halao soin-sala deit. Ema nebé barani tenki koko, loke, no promove nia atividadi komérsiu. Komersiante sira nia inimigu prinsipál mak tauk kompete, buka bisnis foun, no hasoru faillansu. La hatene prinsípiu tuir mai ne’e, komersiante sei lakon ka ema sei halakon nia. Kaer ho prinsípiu ne’e, “maski lakon maibé labele failla”, nudar komersiante fiar-an katak sei hader-hamrik fali. 

            Aten tós


            Komérsiu ezije sakrifisiu nebé laos uitoan, hanesan tempu, forsa, osan, no sllt. Dala ruma komersiante tenki sakrifika nia tempu hamutuk ho nia família, no tenki servisu loron-kalan atu hametin nia atividadi komérsiu nian. Kaer asuntu komérsiu presiza ema nebé iha rezisténsia makás. Alein ne’e, nia mos tenki iha mentál no ispíritu nebé metin hodi hasoru forma presaun saida deit. Ba ema Xina, atu susesu, ema ida tenki prontu simu moras, buat susar, no sofrimentu sira uluk. “Se mak kuda ho matan bén, nia sei ku’u ho hamnasa” tenki sai nudar prinsípiu fundamentál hodi hakat ho metin atu promove komérsiu nebé sei aguenta ba tempu naruk. 

              Labele rende ba destinu

            Ema Xina hanesan mos sosiedadi seluk, fiar ba destinu, maibé sira la fasil atu rende ba destinu. Sira sei hakas-an nakfila no hakat-liu destinu nebé la diak. Ema Xina fiar, moris nudar roda ida. La kleur iha leten, la kleur fali iha kraik. Monu-hader no lakon-manan nudar buat baibain. Komersiante tenki loke-an, no oin midar nafatin wainhira hasoru ho situasaun nebé susar. Ho nune, sira sei bele buka dalan-sai ba problema nebé sira hasoru. Kada problema iha nia dalan sai, no buat nebé komersiante tenki halo mak ne’e haré dok liu ba oin. Ho haré dok ba oin no liu hosi problema nebé hasoru, ema ida sei bele haré ho matan pozitivu. 

                 Ispíritu luta

            Komersiante nudar fighter (luta-nain) no survivor (iha maneira atu aguenta moris). Komersiante tenki iha ispíritu no motivasaun nebé la mate. Sira tenki animadu nafatin ho saida mak sira halo. Proveitu no ézitu iha komérsiu tenki halo sira animadu liu atu servisu makás liu tan. Proveitu laos atu halo sira hamamar-an fali. Hanesan luta nain, komersiante tenki alerta beibeik no neon-nain matan-moris hodi organiza atividadi komérsiu nian. Komérsiu hanesan luta nebé iziji sakrifisiu. Lakon ka manan iha luta ne’e, barak liu depende ba estratejia nebé nia líder organiza. Buat hanesan ne’e presiza komersiante sira aplika, se hakarak nia komérsiu kontinua lao ba oin nafatin.
            Prinsípiu nen ne’e tenki implamenta iha atividadi komérsiu. Matenek iha halo kontratu deit, sei la fó rezultadu nebé másimu. Tenki apoiu ho hahalok sira hanesan agresivu, barani, aten tós, ispíritu animadu, no prontu atu luta hodi hadau oportunidadi nebé iha. Iha komérsiu tenki koidadu nafatin kondisaun hotu. Iha provérviu Xina dehan, “Karik kuidadu demais liu sei mate,” Atu sai susesu, ita tenki barani foti risku. Ita labele hases-an hosi buat ne’e, tanba laiha ema ida mos hatene konaba nia futuru. Karik la koko, tó bainhira deit mos, ema ida sei la hatene saida mak nia sei hasoru iha futuru. Komersiante tenki iha neon boot no labele hanoin liu konsekuénsia nebé sei mosu hosi nia hahalok. Komersiante tenki fiar no hanoin-metin ba nia hahalok no desizaun. Laran-rua sei hamosu deit sentimentu tauk nebé boot resin. Komersiante nebé tauk resin no laran susar nia sei lakon.
            Buat sira temi iha leten, la signifika komersiante halo tuir nia gostu deit no la fó atensaun tan ba buat seluk no norma nebé iha. Hahalok nune bele difikulta nia-an rasik. Nebé tuir lolós, kada asaun tenki planu ho kuidadu no nakonu ho estratejia. Estuda aspetu hotu-hotu antes halo asaun. Hafoin ne’e, labele fila oin tan ba kotuk. Kontinua bokan ba oin no luta tó manan maski dala ruma tenki liu hosi esperiénsia lakon no monu fila-fila.



Rezumu ikus
, komersiante tenki hatene oin-sa haketak entre asuntu privadu no atividadi komérisu. Labele kahur buat rua ne’e hamutuk. Komersiante tenki loke-an, no oin-midar nafatin wainhira hasoru situasaun nebé susar. Hafoin buka dalan-sai ba problema nebé hasoru. Matenek iha halo kontratu deit, sei la fó rezultadu nebé másimu. Tenki apoiu ho hahalok sira hanesan agresivu, barani, aten tós, ispíritu animadu, no prontu atu luta hodi hadau oportunidadi nebé iha.
           
                       



Comments

Popular posts from this blog

ÉTIKA NEGÓSIU

Dezvantajen iha tempu badak nudar dalan nebé ema tenki liu atu hetan vantajen iha tempu naruk.             Ema Xina fiar, komersiante nebé susesu tenki iha kbiit kreatividadi nebé ás alein kapasidadi atu hadau oportunidadi. Embora atu alkansa   ézitu no hetan proveitu refere, husu atu komersiante ida tenki uza maneira saida deit mak mosu iha nia hanoin. Maibé, buat ne’e la signifika komersiante bele uza maneira foer no bosok atu hamonu nia rivál. Komersiante Xina iha kódigu étika nebé bandu uza maneira foer. Hamonu ema seluk nia komérsiu nudar hahalok nebé povu Xina hotar tebes. Kompetisaun nudar asaun nebé susar atu hases hosi   komérsiu. Dala barak akontese kompetisaun makás nebé hamosu sizma no ostilidadi.             Kompetisaun nebé saudável sei benefisia parte hotu. Nune mos kompetisaun nebé la justu sei la lori proveitu ba se deit no parte hotu. Karik iha...

MANEIRA | TIPS 3 HALO TÍTULU TEZE NEBÉ DIAK

Maneira oin-sa defini teze nia tema no deskobre títulu nebe furak, ida né mak nudar problema inísiu ba estudante sira atu hahu halo sira nia teze. Maibe ita boot lalika laran susar, tuir mai né sei aprezenta faze no maneira ka tips nebe bele implamenta nodi prosesu lalais ita boot nia teze. Espera katak molok le tema né ita boot le uluk ona tema primeiru nebe ami hakerek antes konaba tips 13 oin-sa halo propósta teze nian. I. BUKA TEMA NEBE DIAK NO FURAK Importanti tebtebes atu hili tema ka tópiku nebe diak. Iha buat lubuk ida nebe tenki tetu uluk molok hili teze nia títulu, hanesan: 1). Tópiku nebe hili ona, ita boot domina ka lae? 2). Dosente giador domina no bele lori ita boot durante prosesu halo teze né ka lae? 3). Atensaun diak ho tempu (deadline), tema nebe ita boot hili bele hotu lalais iha tempu badak ka lae? 4). Tuir kapasidadi, presiza orsamentu hira ba tema nebe ita boot hili? II. INSTRUMENTU APOIANTE 1). Foti Tópiku nebe fasil Tenki defini ho klaru kedas atu ...

Prezidente Repúblika Deklara “Funu”

Imajen Ilustrasaun Iha Kuarta Feira, Loron 8 fulan Abril 2020, Prezidente Repúblika, Franciso Guterres Lu’Olo, hato’o mensajen importanti ba povu tomak relasiona ho situasaun atuál ne’ebé povu presiza fó konsiderasaun, nune’e kolaborasaun entre povu ho Estadu no Governu bele alkansa ho di’ak ba nasaun no povu nia vida. Kona-ba ne’e, ami toma notas nesesáriu balu hodi fahe ba maluk sira tuir ami nia “ponto de vista” .   Primeiru, Señor Prezidente Repúblika toka uluk kona-ba situasaun emerjénsia ne’ebé Estadu no Governu servisu maka’as hela atu responde, mak: Funu hasoru ameasa COVID-19. Relasiona ho ameasa konkretu hosi virus ne’e, Governu limite kedas povu nia movimentu ho objetivu atu salva-guarda kada pesoa ho kada família timorense nia moris atu la hada’et virus ne’e ba maluk seluk. Apelu Prezidente Repúblika ho virus refere, nu’udar atensaun espesiál hosi aman nasaun nian ba oan sira, povu timorense, nia salvasaun perante atake hosi virus perigozu ne’e. Tanba ne’e povu...