Skip to main content

Posts

AMP vs PR: POLÍTIKA AKTUÁL TIMOR LESTE

Depois ELPA, 15/6/18, Governasaun VIII Governu Konstitusional seidauk funsiona ho normál. Tanba iha kontradisaun vertikál entre líderes AMP (PM atuál no Prezidente CNRT) ho Prezidente Repúblika RDTL, Sr. Francisco Lú-Olo. Kontradisaun ideia, katak la simu malu, hahu husi rejeisaun PR Señor Francisco Lú- Olo ba lista naran sira nebé AMP aprezenta husi parte partidu CNRT nian nebé tuir vistu PR nian katak naran sira iha lista balu iha prosesu ba tribunál atu provas katak sira involve ka la involve iha aktus korupsaun. Naran sira nebé tuir vistu PR Lú-Olo, iha indikasaun ba korupsaun, tanba ne'e la soi atu simu knár nodi sai servidores ba povu nudar ministrus. Impedimentu husi PR Lú-Olo ba membrus CNRT nebé atu asume kargu ministrus ne'e, hetan reasaun makás busi Maun Xanana nudar Prezidente partidu nian. Tuir Prezidenti partiu CNRT nia pontidevista katak aksaun husi PR RDTL kontradisaun ho konstituisaun RDTL. Tanba wainhira Prezidente halo rejeisaun ba ministrus sira, ...

SE MAK ALBERT EINSTEIN - 20

TIMOR NOW HATENE - Wainhira sei kik Albert Einstein, haré hanesan labarik mental atrazadu tanba kapasidadi koalia neineik liu. Nia karákter nonok   no gosta halimar mesak. Iha Fulan November 1981, nia alin feto moris no hanaran Maja. Nia interese no nia paixaun ba siénsia fízika hahu mosu wainhira nia halo tinan lima. Wainhira nia toba tanba moras, nia aman fo prezente kompas ida ba nia. Albert hakfodak ho kompas né ninia furak. Tanba né nia hakarak tebtebes atu deskobre mistériu nebe taka-falun hela mundu ninia furak no ninia kbit tomak. Maski la koalia barak no la gosta koalia ho nia kolega sira, Albert Einstein iha kapasidadi intelektual nebe diak tebtebes iha ninia eskola. Nia kaderneta eskola nian diak no sai kampiaun iha nia klase laran. Alein eskola hodi deskobre siénsia, nia mos hasae nia habilidadi iha área múzika hodi kompete ho nia inan halimar múzika famozu sira hanesan Mozart no Bethoveen nian.  Albert halao nia estudu   iha akadémiku Eidgen ös...

FUNDADOR KFC - 19

COLONEL HARLAND  DAVID SANDERS Nia halo tinan 5, nia aman mate. Nia halo tinan 16, nia pára husi nia eskola. Nia halo tinan 17, ba dala hat kompainia hasai nia husi nia servisu. Nia halo tinan 18, nia kaben. Iha idadi 18-22, nia hanesan kondutor, maibé failla. Hafoin nia koko tuir teste tama fakuldadi direitu,  maibé ida ne’e mos failla tan.  Iha idade 19 deit, nia sai ona apá ba uma-kain ida.  Nia halo tinan 20, nia ferik-oan husik tiha nia no  lori mos nia oan feto nebé sei bebé. Nia servisu iha kafetária kiik ida  nodi fasi bikan no tein.  Nia koko foti fila nia oan feto husi nia ferik oan  nebé husik hela nia, no ikus mai nia konsege  fó laran-metin ba nia ferik-oan nodi fila ba hamutuk ho nia. Iha idadi 65, nia reforma husi nia servisu.  Iha loron primeiru, nudar ema reformadu,  nia simu cheque ho valor $105 husi governu. Nia senti governu mos konsidera nia labele sustenta rasik ona nia moris, tanba ne’e tenki ...

INAN NIA DOMIN LAIHA KOMPARASAUN - 18

Iha oan riku ida no susesu tebes,  nia vizita nia inan nebé latan hela iha ospitál  tanba moras nebé hein deit atu hasai nia moris.  Doutor fó ona lisensa ba inan ne’e atu bele fila ba uma. Oan ne’e, ho ansia ba hasoru no tulan nia inan fila kedas ba uma.  Wainhira iha uma, oan ne’e hasai kwitansi barak intrega  ba nia inan. Kwitansi sira ne’e nudar fatura durante nia inan halao tratamentu iha ospitál. 1. Aimoruk $1,000.00 2. Kuartu iha ospitál $600.00 3. Osan kolen vizita nian $300.00 4. Osan hein kalan nian iha ospitál: $300.00 5. Osan hodi kuidadu nia inan durante fulan ida $550.00 6. Osan selu nia tanba husik nia enkontru sira $450.00 7. Osan selu fali nia mina kareta nian nebé nia gasta lao ba mai ospitál $250.00 8. Despeza seluk $1,100.00 No la haluha nia hakerek nota ida iha kraik dehan:   “Bele selu dala ida ou bele selu uitoan-uitoan”. Inan ne’e hamnasa ba oan nebé nia hadomi tebetebes ne’e.  Hafoin inan ne’e foti pasta ida no intrega b...

BOB WIELAND: VETERANU SEIN-AIN - 17

Kompetisaun maratono Internasionál iha Nova Iorka, 1986, iha partisipante rihun resin husi mundu tomak. Kompetisaun ne’e nia distansia 42km haleu sidadi Nova Iorka, Amérika. Ema husi mundu tomak asisti direta eventu ne’e liu husi televizaun.    Iha eventu mundiál ne’e, iha partisipante ida mak “xupa” hotu ema tomak nia atensaun, mak Señor Bob Wieland. Se mak nia? Bob nu'udar veteranu ida ne'ebé lakon nia ain rua hotu tanba kona minas iha momentu funu. Oin-sa bele halai, Bob uza nia liman rua ne’e atu so'e nia isin-lolon ba oin.  Wain-hira kompetisaun hahu, ita bele imajina, ema rihun halai ho ambisaun boot hakarak to'o lalais iha finál. Ema tomak hamrik iha dalan ninin basa-liman ba sira, hetok sunu sira nia ambisaun ne’e. Nune’e hela deit husi distansia ida ba distansis ida seluk, 10km iha ona kotuk, partisipante balu hahu kolen hodi hit-ain hakat neneik ona. Momentu krusiál hanesan ne’e, ema foin haré, se mak tuir atu halo rame deit eventu ne’e no   se mak...